مرتضى مطهري

30

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

نيكوكارى و تهذيب اخلاق و بىآزارى است ، پس فرضاً كسى عادل و نيكوكار و بىآزار و خوش اخلاق باشد اهل بهشت است ، خواه ايمان به غيب داشته باشد و خواه نه ، خواه نيت داشته باشد خواه نه نيت و ايمان مقدمهء عمل است ( نه روح عمل ) ، پس از باب « خذ الغايات و اترك المبادى » اينچنين كسان اهل بهشتند . [ اينطور نيست ] زيرا اولًا هدف نبوت تنها اين جهت نيست و ثانياً خود نبوت يعنى اعتقاد به اصل نبوت و اينكه انسان قلَّادهء اطاعت يك دين را به گردن بيندازد يكى از مسئوليتهاست و خداوند هم دينى غير از اسلام نمىپذيرد * ( ( و من يبتغ غير الاسلام ديناً فلن يقبل منه ) ) * و بعلاوه آنچه به وسيلهء پيغمبر بيان شده برنامهء عمل است . نقشه و برنامه طبعاً شرط حسن اجراى عمل است . مثل اين است كه كسى بگويد به دليل « خذ الغايات و اترك المبادى » ما عمل مىكنيم و برنامه لازم نداريم . اين گونه مبادى قابل ترك نيست . و باز نبايد گمان كرد كه هدف علاوه بر آنچه گفته شد ايمان به خدا و معاد است ، پس اگر كسى به اصل نبوت اعتقاد نداشت ولى به دو هدف نبوت معتقد بود و عمل كرد اهل بهشت است . و باز نبايد گمان كرد كه فرضاً ايمان به نبوّات لازم است ، انسان مختار است و آزاد كه به يكى از اديان بپيوندد و اما اينكه كدام دين باشد فرقى نمىكند ، مختار است همچنان كه در رجوع به پزشك مختار و آزاد است . بهشت حاصل جمع و تفريق اعمال است : 6 . دو مسئله است : يكى اينكه آيا دين آزاد است و شخص مختار است كه هر دينى از اديان آسمانى را انتخاب كند ؟ كه البته جواب منفى است : * ( و من يبتغ غير الاسلام ديناً فلن يقبل منه . ) * و ديگر اينكه آيا براى غير مسلمان امكان عمل صالح هست كه آن عمل بالخصوص مقبول واقع شود يا اينكه همين كه شخص غير مسلمان شد فرقى نيست بين اينكه صلَّى أم زنى ؟ و البته مسئله به شكل دوم مطرح است و بنابراين نبايد سؤال را اينچنين مطرح كرد : آيا فلان شخص به بهشت مىرود يا به جهنم ؟ زيرا بهشت يا جهنم حاصل جمع و تفريق